23-02-07

Traditionele gerechten van Wielkopolska

 

De term “keuken”, die men als bevrediging van de voedselbehoefte van een bevolking moet zien, omvat zowel de dagelijkse als de feestelijke gerechten en dranken en zo is zeer met zowel een gebied als met haar geschiedenis verbonden.  Als men toekijkt, wat en en hoe in een bepaald gebied mensen eten, kan men veel bijzonderheden onderscheiden die typisch zijn voor dat gebied.

De huidige regio Wielkopolska heeft vorm gekregen gedurende meer dan 10 eeuwen in het onderste en middelste gebied van de rivier “Warta”.  Dit kerngebied van de oude Poolse stammen heeft qua betekenis, grenzen en afhankelijkheid verschillende veranderingen ondergaan in de loop van de geschiedenis.

Wil men de typsche gerechten uit Wielkopolska beschrijven moet men beginnen met aardappelgerechten die altijd de voeding overheerst hebben.  Eén der meest geliefde gerechten was de aardappelsoep, de “ślepe ryby,” die bereid werd met gekookte aardappelen met spek en melk, botermelk of room.  In de rijkere families werd deze soep gemaakt met rookworst of rookvlees, met soepgroenten en gebakken uien.  Heel rijkelijk is de keuze aan knoedels gemaakt van aardappelen zoals kulanki, szkaplarki of szagówki.

Tot de meest karakterstieke en nog steeds meest geliefde gerechten in Wielkopolska behoren

“plendze”

15_placki

bereid met aardappelen, meel en eieren, gebraden in olie en met ofwel suiker of met gezouten gebakken uien.

De typische meelspijzen in Wielkopolska worden meer als in andere regio’s gemaakt van roggemeel.

 

Nog zeer geliefd is “żur” soep, een snelgerecht bereid uit in water verzuurd roggemeel, spek en kookvocht van worsten. 

zur soep

Uit gebakken spek met worst en meel werd ook een soep bereid, de “smelka”.

Ook geliefd is de “polewka’ een soep bestaande uit gekookt water met meel en botermelk en geserveerd met aardappelen of brood.

Andere bijzondere meelgerechten waren en zijn haverknoedels, genaamd “pyzy” “kluchy na łachy” of “parowce”.  Zeer geliefd in de keuken van Wielkopolska.  Ze worden in damp gekookt en in plaats van aardappelen geserveerd met vlees en saus.  Tot de spijtig verdwijnende gerechten behoren in melk gekookte of op open vuur gebakken boekwijtkool.

In de laatste 100 jaar zijn er ook “pierogi” ingeburgerd.  Ze worden uit meel en eieren gemaakt en gevuld met kwark, zuurkool, paddestoelen, vlees of fruit. 

pierogi

 

Het is ook gebruikelijk bij Groot Poolse feesten en feestadagen gerehten te bereiden in de verschillende Poolse keukens.

Tot de typische feestgerechten in deze keuken behoort ook de “smażonka” uit varkensvlees, hammetje met erwten, vrakensring met gedroogde pruimen en gebraden eend.

Op bijzondere feestdagen eet men rollade van rundsvlees, runderfilet met bessen of fantasierijke kipgerechten.  Vroeger werd er dikwijls een gebraden en opgevuld speenvarken als feestgerecht gegeten.  Dat werd ingewreven met kruiden, en gans gebakken in de broodoven.

Eén van de populairste koude gerechten was “zimne nóżki” ook “trzęsionka” of “galart” geheten.

De populairste soep was kippensoep meestal geserveerd bij speciale gebeurtenissen.

 

Vis heeft geen speciale plaats in de Wielopolska keuken.  De populairste vis is haring, gewoonlijk als een starter geserveerd.  Haring kan ook als hoofdgerecht maar dan met aardappelen en room.  Liefst eet men gekookte ipv gebakken vis.  Gewoonlijk met een grijze saus gezoet met caramel en zurig gemaakt met azijn.

 

Wat betreft zuivel: roereieren met bloem zijn zeer poplulair evenzo melk gerserveerd als drank bij alle maaltijden.  “Gzik” is een andere populair zuivelontbijt gemaakt met hoevekaas gemengd met melk of room en gezoet met suiker of jam, of gezouten met uien en bieslook.

 

De meest populaire groenten in de Wielkopolska keuken zijn : kool, koolrabi, bonen en groene bonen.  Zuurkool wordt dikwijls gekookt met paddestoelen, en kool gewoonlijk met zure appels.  Beiden worden geserveerd als bijlage met vlees- of visschotels.  “Bigos,” is een ander gerecht van gekookte zuurkool met vlees en is ook zeer populair.

Bigos1

Andere typische groentengerechten van de regio zijn een groene kool, soep van “parzybroda” en een pompoensoep “korbol”.

Uit de grote verscheidenheid van tuin- en bosvruchten gebruikt de keuken van Wielkopolska gewoonlijk appels, pruimen, krieken, Johannesberen en bosbessen.  Het fruit wordt verwerkt tot soep, pudding, compot en aspic, of worden toegevoegd als opvulling bij gekookte pasta en voor de dekoratie van gebak.

Traditionele Kerstmisschotels zijn kool met paddenstoelen of bonen, compot van gedroogde vruchten en “makiełki” broodjes en rolletjes met maanzaad.

Het Kerstavonddiner kan men zicht niet voorstellen zonder borscht met ravioli, gebakken karper, gemberbrood of cake met maanzaad.

In de oostelijke gebieden kiest men meer voor gekookte eieren, ham, gebakken vlees, worsten, mierikswortel; lam en gistkoeken.

09-06-05

Placki ziemiaczane - Aardappelpannekoeken

Benodigdheden :

1.5 kg aardappels

3 eetlepels bloem

1 ei

1 ajuin

Zout

Olie om te bakken

 

 

Werkwijze :

Aardappels schillen en wassen.  Vervolgens de aardappels en de ui raspen en met elkaar vermengen.  Voeg het ei, de bloem en zout ook toe en goed vermengen.  

Verwarm de olie en doe een lepel van de brij in de pan.  Dun uitstrijken, en ronde of ovale pannenkoeken vormen.  Aan beide kanten goed bakken.

 

Serveren met zout.

 

Wanneer men konfituur of suiker serveert dan geen ajuin toevoegen.

 

 

Wij hebben dat al een paar keren gekregen als dessert en ik kan je verzekeren dat het heerlijk is!!!!






15-01-05

Zrazy zawijane

Persoonlijk heb ik de rolades zeker zo graag van varkensvlees gemaakt.  Je kan ook kalkoen nemen.  Ieder zijn eigen smaak.  De vullingen verschillen van van streek tot streek.  Ieder heeft zijn eigen manier om de vulling te maken. 

Zrazy zawijane po Wielkopolsku – Wielkopolska rolades

0.8 kg rundsvlees

40 gr (2 lepels) margarine

125 ml bouillon

80 gr spek

2 ajuinen

(2 augurken

3 champignons

2 wortelen)

2 sneden oudbakken brood

Zout en peper

  

Snij het vlees in schijven van 1 cm dik. Klop het vlees en doe er zout en peper op.

Spek, champignons, augurken en ajuin in reepjes snijden.

Op iedere schijf schikt men het spek, de ajuin en het brokkelbrood.

Rol de schijven dicht en maak vast met vleesklemmetjes of dichtbinden met koordje.

De margarine smelten.  Rolades dichtschroeien.  Daarna de bouillon toevoegen en op een zacht vuurtje laten garen.  Af en toe wat water bijvoegen.

 

Dit gerecht wordt geserveerd met aardappels en rode bieten of rode kool.

 

Eventueel kan men ook worteltjes, augurken, champignons en spek nemen als vulling (héééél lekker!!)

 

05-01-05

Gołabki z mięsem - Kool met vlees

1 witte kool

0.5 kg  gehakt

70 gr rijst
1 ei
1 ajuin
40 gr margarine
40 gr toamtenpuree
1 lepel bloem
Zout en peper 

 
Was de kool. Doe kool in kokend water tot dat de bladeren zacht worden  Voorzichtig uit halen en de dikke nerven verwijderen uit elk blad.Om de vulling te maken: meng de gekookte rijst, het ei, de kruiden en de gehakte gebakken ajuin zorgvuldig.Doe in porties en verdeel over de koolbladeren.Rol dan de bladeren dicht zodat het vlees er niet uit kan tijdens het garen.Doe de gerolde bladeren voorzichtig in de hete margarine in een kookpot. Hou dat op een laag vuurtje gedurende 10 minuten, voeg een beetje water toe en laat garen gedurende 50 minuten.Wanneer het vlees zacht is doe de tomatenpuree bij en bindt de saus met wat bloem opgelost in water. Serveer met brood of aardappelen.

04-01-05

Bigos Pikantny – Gegarneerde zuurkool

 0.5 kg zuurkool

0.5 kg gewone witte kool

300 gr worst

150 gr gerookt spek

300 gr varkens of rundsvlees

1 ajuin

70 gr gedroogde paddestoelen

20 gr (1 lepel) pruimen confituur

(125 ml rode wijn)

Laurierblad, peper bollekes; pimento (ziele angielski); pikante paprika, zout

  

Snij de witte kool fijn, besprenkel met zout en meng in een kom.  Laat de kool 15 tot 20 minuten zacht worden. Doe de kool in een kookpot waar op voorhand de gedroogde paddestoelen in gekookt werden.

Meng alles bijelkaar en kook voor ongeveer 20 minuten.

Doe vervolgens de zuurkool en het gerookt spek in een andere kookpot en voeg 1 glas gekookt water toe. Laat gaar worden op een klein vuurtje.

Als zuurkool aan t garen is, voeg de gekookte paddestoelen, vlees  en de kruiden toe.

Wanneer de witte kool en de zuurkool half gaar zijn, doe ze bij elkaar en voeg ook de worsten en de gehakte ui toe alsook de pruimen confituur.

Vervolgens nog voor ± 30 minuten laten garen (en giet de wijn op het einde erbij)

 

Het gerecht kan geserveerd worden met aardappelen of brood.

Indien je wil kan je er ook nog knoflook in bijvoegen. 

 

Dit is een gerecht waar heel wat tijd in kruipt om het klaar te maken, maar het is zeker de moeite waard om het eens te proberen.

Dit is ook een goed recept om de overschotjes van vlees in te verwerken.

21-12-04

Barszcz czerwony czysty z uszkami – Heldere rode bietensoep met ravioli

600 gr rode bieten

250 gr soepgroenten

50 gr gedroogde paddestoelen

25 gr (2 eetlepels) bloem

30 gr (2.5 lepels) boter

20 gr chapelure (gedroogde broodkruimels)

1 ei

1 ajuin

Citroen sap, soepkruiden, zout peper en piment (ziele angielskie)

  

Was de paddestoelen en drenk ze in koud water.  Voeg de gekuiste en gewassen groenten toe en kook 30 – 40 minuten.  Zeef dan de groenten en voeg de gewassen en geraspte bieten toe aan de soep samen met een paar korrels pimento.  

Daarna als de bieten gekookt zijn, zeef opnieuw en  voeg een lepel citroensap (of azijn) toe.  Voeg ook zout en peper en de soepkruiden toe.

 

Snipper de gekookte paddestoelen.  Bruin een gesnipperde ui in boter, de droge broodkruimels, het eiwit en de kruiden.  Voeg het eigeel toe aan de gezeefde bloem, dan een weinig boter en kneed de pasta.  Rol de pasta uit en snij in vierkantjes van 3 cm.

Doe de paddestoelenvulling op ieder vierkantje en druk de hoeken van de pasta dicht.  Kook ze in gezouten water en daarna afkoelen met koud water.

 

Voeg nog wat boter toe aan de soep en dien op met ravioli.  Doe de ravioli in de borden net voordat u de soep serveert.