31-07-07

Aanleg Poolse snelweg wordt opgeschort

Rospuda01


Polen schort de aanleg op van een autosnelweg in de vallei van Rospuda, een waardvol ecologisch gebied. Dat maakte de Poolse premier Jaroslaw Kaczynski bekend. Polen wacht nu op een beslissing van het Europees Gerechtshof. De Europese Commissie vroeg het Europees Gerechtshof gisteren de aanleg te laten stilleggen in afwachting van een uitspraak over de grond van de zaak.

Rospuda02
Inwoners van de Poolse stad Augustow protesteren

Procedure winnen
"We moet niet overhaast tewerk gaan. De werken in de vallei van Rospuda zullen voorlopig niet hernomen worden. Andere delen van het project worden wel gerealiseerd. De opschorting in Rospuda betekent geen schade voor het totale plan", aldus Kaczynski op de openbare radio Jedynka. De Poolse premier is ervan overtuigd dat Polen uiteindelijk de procedure zal winnen.

Schade
De autosnelweg- de Via Baltica- moet Tallinn met Warschau verbinden via drie Baltische staten. Maar volgens de Europese Commissie zal de snelweg onherstelbare schade toebrengen aan het ecosysteem in de vallei van Rospuda. De inwoners van de Poolse stad Augustow reageerden woedend. Zij blokkeerden gedurende enkele uren het vrachtwagenverkeer dat elke dag door hun stad rijdt. Vannacht werd hun blokkade opgeheven.

Rospuda03



Ongelukken
Anderzijds hebben milieuorganisaties als Greenpeace er sinds gisteren hun tenten opgetrokken om te beletten dat de werken hervatten. De inwoners van Augustow wachten al vijftien jaar op de aanleg van de snelweg. De doortocht van vrachtwagens in het centrum van hun stad heeft al vele ongelukken veroorzaakt en zorgt voor luchtvervuiling. (belga/hln)


24-01-07

Poolse schrijver-journalist Kapuscinski overleden

20070123 Poolse schrijver-journalist Kapuscinski overleden

 

 De Poolse schrijver en journalist Ryszard Kapuscinski is gisteren overleden in een ziekenhuis te Warschau. Dit meldt de de Poolse zender TVN24. Hij was 74 jaar oud.

Afrika
Kapuscinski begon zijn carrière eind jaren '50 door als enige Afrika-verslaggever voor het Poolse persbureau PAP naar het continent af te reizen. Hij deed verslag van de dekolonisatie van menig Afrikaans land. De verwoed wereldreiziger verwierf naambekendheid als journalist aan het einde van de jaren vijftig met reportages over Congo.

Boeken
Vervolgens legde hij zich onder meer toe op het schrijven van boeken, die in vele talen vertaald zijn. Hij schreef populaire werken over de Iraanse revolutie van 1979 en over de val van de Ethiopische dictator Haile Selassie. Zijn bekendste werk, De Keizer, werd door veel Polen gelezen als manifest tegen het communistische regime. Het boek, over Selassie, was in feite een algemene reflectie op dictatoriale machten,

Kapuscinski werd ook meermaals geselecteerd als kandidaat voor de Nobelprijs Literatuur. Met een oeuvre dat in meer dan dertig talen vertaald is geweest, is hij waarschijnlijk de meest vertaalde Poolse auteur ter wereld.

Nieuwsgierig
Zakowski noemde de schrijver een zeldzaam soort grootse persoonlijkheid, die altijd nieuwsgierig was naar mensen en meer over de wereld te weten wilde komen. Kapuscinski zei ooit dat vanaf elke plek op de wereld de planeet er anders uitziet. "Als we ons niet verplaatsen in die andere manieren van kijken, ervaren en beschrijven, zullen we nooit iets van deze wereld begrijpen." (novum/belga)

10-04-06

Beroemde Polen - Nicolaus Copernicus

 

Nicolaus Copernicus (Nedersaksisch: Koppernigk, Kopernik; Pools: Mikołaj Kopernik) (19 februari 1473 – 24 mei 1543) was een belangrijk wiskundige, arts, jurist en sterrenkundige die bekend is geworden door zijn ideeën over de structuur van het zonnestelsel. Deze gedachten betekenden een omwenteling in het wetenschappelijk denken van zijn tijd en in ons wereldbeeld (de Copernicaanse revolutie).

Geboortehuis Copernicus in Torun

Hij werd geboren als Koppernigk in Thorn (Toruń) in West-Pruisen, destijds evenals nu onder Pools gezag, maar zoals vroeger gebruikelijk onder publicerende geleerden - men schreef immers ook in het Latijn - noemde hij zichzelf met een verlatijnste vorm van zijn naam Nicolaus Copernicus.

Copernicus studeerde theologie en astronomie aan de universiteiten van Krakau, Bologna en Padua. Hij was daarom waarschijnlijk ook op de hoogte van het idee van Aristarchus dat de zon en niet de aarde het middelpunt van het heelal vormde. Copernicus wordt beschouwd als de grondlegger van de heliocentrische theorie, die stelt dat de zon in het midden van het zonnestelsel staat en dat de planeten er omheen draaien. Dit in tegenstelling tot het destijds gebruikelijke geocentrische wereldbeeld, waarbij de aarde en mens werden geacht het centrum van het heelal te vormen.

Hij schreef al zijn ideeën in 1530 op in een groot werk, 'De Revolutionibus Orbium Coelestium' ("Over de omwentelingen van de hemellichamen").

Hij publiceerde deze theorie, die in tegenspraak was met de toenmalige leer van de Rooms-Katholieke kerk, pas tegen het einde van zijn leven in 1543. Toch nam de Rooms-katholieke Kerk geen stelling voor of tegen Copernicus, omdat zijn theorie niet als gevaarlijk werd beschouwd aangezien de door hem aangevoerde argumenten nog verre van overtuigend waren (de nauwkeurigheid van zijn theorie liet nog te wensen over). Copernicus had dus niets te vrezen van de inquisitie. Oppositie tegen Copernicus theorie van kerkelijke zijde kwam er pas toen protestantse theologen (waaronder Maarten Luther) deze theorie niet in overeenstemming bevonden met de Bijbel. Pas toen Galileo Galileï de denkbeelden van Copernicus ging onderbouwen en verbreiden, werd het werk van Copernicus ook door de Rooms-katholieke Kerk op de lijst van verboden boeken gezet (de Index van 1616), waar het weer van af werd gehaald nadat er enkele correcties op waren aangebracht (1758). Galilei raakte trouwens wel ernstig in conflict met de kerk. Hij werd in de ban gedaan en kreeg de laatste tien jaar van zijn leven huisarrest opgelegd door Paus Urbanus VIII.

Op zijn sterfbed kreeg hij het eerste exemplaar van zijn boek overhandigd. Hij schrok ervan, want hij zag dat de uitgever er eigenhandig een voorwoord in geschreven had, waarin stond, dat het heliocentrische wereldbeeld vooral moet worden gezien als een wiskundig model en niet als de realiteit.

Copernicus stierf in 1543 in Frauenburg (het tegenwoordige Frombork in Polen) in het Ermland en werd in de kathedraal aldaar begraven. Tegenwoordig is in de kathedraal en de bijgebouwen een museum over Copernicus gevestigd.

 

Standbeeld in Torun

 

15-02-06

Beroemde Polen - Marie Curie

 

Maria Curie-Skłodowska (7 november 1867 – 4 juli 1934) was een natuur- en scheikundige. Zij was een pionier op het gebied van elektromagnetische straling.

Marie Curie werd als Maria Salomee Skłodowska geboren in Warschau in Polen. Ze verhuisde naar Parijs om scheikunde en natuurkunde te studeren aan de Sorbonne. Zij werd daarna de eerste vrouwelijke docent aan deze universiteit. Aan de Sorbonne ontmoette zij een andere docent, Pierre Curie, met wie zij in het huwelijk trad. Marie Curie overleed bij Sallanches in Frankrijk in 1934 aan leukemie, die vrijwel zeker is ontstaan doordat zij door haar werk aan een enorme stralingsdosis is blootgesteld.

 

Samen met haar echtgenoot was zij de eerste vrouw die de Nobelprijs won in de natuurkunde, in 1903, "als erkenning voor de buitengewone diensten die zij hebben bewezen door hun gezamenlijke onderzoek naar de stralingsverschijnselen ontdekt door professor Henri Becquerel". Acht jaar later ontving Marie opnieuw een Nobelprijs, deze keer voor de scheikunde, "als erkenning voor haar diensten ter bevordering van de scheikunde door de ontdekking van de elementen radium en polonium, door de isolatie van radium en de studie van de aard en samenstelling van dit opmerkelijke element". Marie Curie was de eerste persoon ooit die twee Nobelprijzen won, en een van slechts twee personen (de ander was Linus Pauling) die dat in twee verschillende disciplines deed.

Ook de oudste dochter van Marie Curie, Irène Joliot-Curie kreeg een Nobelprijs voor scheikunde, in 1935, een jaar na het overlijden van haar moeder

In 1995 was Marie Curie de eerste vrouw die werd bijgezet in het Panthéon in Parijs, op grond van haar eigen verdiensten.

Tijdens een periode van hyperinflatie (=een zeer sterke inflatie. Waar een normale inflatie een prijsstijging van enkele procenten per jaar behelst, kent hyperinflatie zodanige prijsstijgingen dat prijzen per dag stijgen) stond de beeltenis van Marie Curie op de Poolse bankbiljetten van 20.000 zloty.

Het element Curium en een eenheid voor radioactiviteit, de Curie, zijn vernoemd naar Marie en Pierre Curie.

 

06-02-06

Beroemde Polen : Chopin02

 

Chopins werken zijn geschreven voor het exclusieve milieu van de Parijse salon. De basis van zijn compositietechniek is de improvisatie, die zich steeds meer verdiepte en verinnerlijkte. Van een stilistische evolutie is nauwelijks sprake. Wel is de weerspiegeling van zijn activiteiten waarneembaar. Tijdens zijn carrière als pianovirtuoos schreef hij briljante concertstukken, zoals de Don Juan-variaties en de beide pianoconcerten. Zijn pedagogische activiteiten gaven aanleiding tot de vele kleinere werken als de mazurka's, etudes, preludes, nocturnes en walsen. Composities als de balladen, de scherzi, de barcarolle en de sonates waren bedoeld voor hemzelf en een select gezelschap van intimi. De delicate pianoklank was in zijn tijd origineel. Ook zijn toucher moet uiterst sensibel en licht zijn geweest. De elegantie en helderheid van zijn stijl is terug te leiden tot Field, Clementi en Hummel, die op hun beurt werden beïnvloed door Mozart. Chopins tempo rubato is dan ook eerder te beschouwen als het strenge rubato van Mozart (met metrisch strak volgehouden linkerhand) dan het vrije rubato van Liszt.

 

De textuur in zijn composities wordt gevormd door lange, gewichtloze, chromatische melodieën die zijn ingebed in een grote variëteit aan begeleidingen, veelal voorzien van een verborgen contrapunt. Deze melodievorming is van grote invloed geweest op Bellini en Wagner. Op het gebied van de harmoniek is Chopin een van de belangrijkste vernieuwers van de 19de eeuw geweest. In zijn toepassing van dissonanten, chromatiek, modaliteit, en in het – met name in langzame inleidingen – vermijden van een duidelijke hoofdtoonsoort, ging hij soms zo ver dat de harmoniek haar spanningsvolle functionele werking prijsgaf voor een meer kleurende betekenis. Tot Chopins belangrijkste vernieuwingen behoren de passages met een statische, harmonische beweging, waarin een enkel akkoord of een serie van twee of drie akkoorden met een hypnotiserende monotonie worden herhaald. Ook in zijn vormstructuren sloeg Chopin nieuwe wegen in. In zijn sonates gebruikte hij de traditionele sonatevorm zo vrij, dat gedurende lange tijd de mening heeft bestaan dat Chopin als meester van de kleine (dans)vormen, de grote vorm niet beheerste. De ballade als instrumentaal karakterstuk is wellicht Chopins vinding, evenals het pathetische, niet-humoristische scherzo, dat bij hem een verhevigde impromptu is. De etude werd een expressiestuk van virtuoos karakter, naar de vorm verwant aan Clementi en heeft o.a. bij Liszt, Rachmaninov en Skrjabin navolging gevonden, evenals bij Debussy. In tegenstelling tot andere romantici als Robert Schumann en Liszt stond Chopin afwijzend tegenover duidelijke literaire of biografische associaties. Wel bevat zijn muziek sporen van nationalisme.

 

WERK: Voor piano en orkest: 2 concerten (in e opus 11, in f opus 21), Krakowiak (opus 14). Don Juan-variaties (opus 2), Polonaise (in Es, opus 22; voorafgegaan door een Andante Spianato), Grande fantaisie sur des airs nationaux polonais (opus 13). – Pianotrio (in g opus 8). – Voor cello en piano: Grand duo concertant (in E), Introduction et polonaise brillante (in C opus 3), cellosonate (in g opus 65). – Voor piano: 3 sonates (in c opus 4, in bes opus 35, in b opus 58), 12 polonaises, polonaise-fantasie (opus 61), 27 etudes (opus 10 en 25; voorts 3 gepubliceerd ‘pour la méthode des méthodes de Moscheles et Fétis’), 26 preludes (opus 28, opus 45 in cis; de 26ste in As eerst gepubl. in 1918), 19 nocturnes, 15 walsen, 3 impromptu's, fantaisie-impromptu (opus 66), 4 scherzi, 4 balladen, ca. 56 mazurka's, 3 rondo's, 3 écossaises, Bolero (opus 19), Tarantella (opus 43), Barcarolle (opus 60), Berceuse (opus 57), Allégro de concert (opus 46), Fantaisie (opus 49), enige variatiewrk., treurmars (in c opus 72), rondo (in C opus 73, voor 2 piano's). – Vocaal: 17 Poolse liederen.

 

 

Graf  Chopin op Cimetière Père Lachaise in Parijs

 

05-02-06

Beroemde Polen : Chopin

 

Chopin, Frédéric François (Pools: Fryderyk Franciszek) geboren te Zelazowa Wola, bij Warschau, 1 maart 1810 en overleden in  Parijs 17 okt. 1849.

22 februari 1810, deze datum staat op zijn geboortebewijs.  Chopin zelf beweerde steeds op 1 maart 1810 geboren te zijn.

 Pools componist en pianist, schreef vrijwel uitsluitend pianomuziek, waarin elegante, expressieve melodieën. Experimentele harmonieën en vrije vormen worden gecombineerd met een briljante pianotechniek. Zijn werk vormt het hoogtepunt van de romantische pianomuziek en is excellent voor het instrument geschreven. Het vormt een persoonlijke synthese van Pools-traditionele en West-Europese klassieke elementen. Aanvankelijk trad hij op als concertpianist. Later echter trok hij zich steeds meer uit de openbaarheid terug en concentreerde hij zich op het lesgeven

 

 Chopin was de zoon van een Franse vader en een Poolse moeder. Hij ontving zijn eerste muzikale vorming van de Bohemer Zywny (piano), die hem in aanraking bracht met de muziek van Bach, Haydn en Mozart , en van Josef Elsner(compositie), directeur van het conservatorium te Warschau. Als pianist was Chopin, die graag improviseerde, grotendeels autodidact. Reeds op jeugdige leeftijd trad hij in de salons van Warschau op en in 1829 maakte hij een succesvol debuut in Wenen met een improvisatie over een Pools volkslied, wat hem tot een nationaal componist stempelde. Toen hij Warschau in 1830 had verlaten voor een nieuwe concertreis in het buitenland, beletten de inmiddels uitgebroken Poolse opstand en de onderdrukking daarvan door de Russen hem naar zijn vaderland terug te keren. In 1831 vestigde hij zich te Parijs, waar hij als pianist en later ook als pedagoog grote bewondering in aristocratische kringen genoot. Daar kwam hij in contact met romantici als Heine, Balzac, Delacroix, Liszt, Berlioz, Meyerbeer en Bellini en werd hij lid van het Pools literair gezelschap. Van 1835 tot 1837 beleefde hij een liefdesaffaire met de Poolse Maria Wodzinska. Huwelijksplannen strandden op Chopins slechte gezondheid. Van 1838 tot 1847 had hij een liaison met de schrijfster George Sand. Met haar verbleef hij in de winter 1838–1839 op Mallorca om herstel te zoeken voor zijn zwakke gezondheid, zonder veel resultaat. In 1848 ondernam Chopin om de revolutie te ontvluchten, op uitnodiging van een leerlinge een reis naar Engeland en Schotland, waarvan hij echter nog hetzelfde jaar zwaar ziek terugkeerde. Hij overleed spoedig daarna.

 

 

George Sand (1804-1876)

 

01-10-04

Torun

Geboortehuis van Copernicus

00:18 Gepost door Lizy in Beroemde Polen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: torun, copernicus, geboortehuis |  Facebook |

30-09-04

Torun

De stad is gelegen in Noord-Polen aan de rivier de Wistula.  Het is eveneens de geboortestad van Copernicus (1473-1543). 

Volgens mij is Torun (vroegere Duitse naam is Thorn) een van de mooiste en gezelligste steden van Polen.